Η μετανάστευση των λαών τον 4ο και 5ο αιώνα μ.Χ

Tον 4ο και 5ο αιώνα μ.Χ μετακινήθηκαν προς τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία λαοί που ζούσαν πέρα από τα βόρεια και βορειοανατολικά σύνορά της. Η μετακίνηση αυτή έγινε σιγά - σιγά, άλλοτε ειρηνικά και άλλοτε με τη βία. Βασικό ρόλο στη μετανάστευση αυτή είχαν οι Ούννοι και οι γερμανικοί λαοί. Στα τέλη του 5ου αιώνα (476μ.Χ ) το ρωμαϊκό κράτος έχασε για πάντα το δυτικό του τμήμα. Διάφοροι λαοί (Γότθοι- Φράγκοι- Βάνδαλοι-Σάξονες) άρχισαν να μένουν μόνιμα εκεί και σχημάτισαν βασίλεια.

Δεν γνωρίζουμε ακριβώς τους λόγους αυτής της μετανάστευσης. Πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι η αρχική αιτία της μετανάστευσης ήταν μια αλλαγή στο κλίμα. Για αρκετό καιρό στη Βόρεια Ευρώπη και στην Ασία έκανε πολύ κρύο. Έτσι τα κτήματα για καλλιέργεια έγιναν λιγότερα και η κτηνοτροφία πιο δύσκολη.

Οι πληθυσμοί μετακινήθηκαν σε πιο θερμές και εύφορες περιοχές, επειδή είχε αυξηθεί ο πληθυσμός τους. Χρειάζονταν λοιπόν καινούρια εδάφη για καλλιέργεια και βοσκοτόπια. Η ρωμαϊκή αυτοκρατορία, αν και σε κρίση, ήταν ακόμη πλούσια. Ο πλούτος ήταν ίσως αυτό που τους έφερνε στα εδάφη της. Όταν έρχονταν νέοι πληθυσμοί σε μια περιοχή, οι παλαιότεροι κάτοικοι συχνά αναγκάζονταν να μετακινηθούν.